روز بزرگداشت شیخ صدوق؛ پاسدار حدیث شیعه و هویت علمی تشیع

 به گزارش روابط عمومی دانشکده علوم انسانی شهید دکتر آیت نجف‌آباد

 روز بزرگداشت شیخ صدوق؛ پاسدار حدیث شیعه و هویت علمی تشیع
پانزدهم اردیبهشت‌ماه در تقویم فرهنگی ایران به نام «شیخ صدوق»، محدث بزرگ و فقیه نامدار قرن چهارم هجری، مزین شده است؛ روزی برای پاسداشت مقام عالمی که با تألیف ده‌ها اثر فاخر، نقش بی‌بدیلی در حفظ و انتقال میراث حدیثی تشیع ایفا کرد.
به گزارش روابط عمومی دانشکده علوم انسانی شهید دکتر آیت نجف‌آباد، شیخ صدوق که نام کامل او ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی است، از برجسته‌ترین چهره‌های علمی جهان اسلام در قرن چهارم هجری به شمار می‌رود. او را به‌درستی «رئیس المحدثین» و «عمادالدین» لقب داده‌اند.

 زندگی نامه و جایگاه علمی:

• تاریخ و مکان تولد: سال‌های ۳۰۶ یا ۳۰۷ هجری قمری در شهر مذهبی قم

• استادان: نزد بیش از ۲۵۰ استاد از جمله پدر بزرگوارش علی بن بابویه و محمد بن حسن بن ولید به فراگیری علوم دینی پرداخت

•  شاگردان برجسته: شیخ مفید، سید مرتضی علم‌الهدی، هارون بن موسی تلعکبری

•  تألیفات: حدود ۳۰۰ کتاب و رساله در زمینه‌های فقه، حدیث، کلام و تاریخ

•  تاریخ وفات: سال ۳۸۱ هجری قمری در شهر ری

 وجه تسمیه «شیخ صدوق» و عظمت علمی ایشان:
علت شهرت ایشان به «صدوق» را راستگویی مطلق و امانتداری کم‌نظیرشان در نقل حدیث دانسته‌اند؛ جایی که حتی به «مرسلات» (احادیث بدون سند کامل) ایشان نیز استناد می‌شود. نجاشی در وصف ایشان می‌گوید: «شیخ ما و فقیه ما... که وارد بغداد شد و با اینکه کم‌سال بود، شیوخ طائفه از او حدیث می‌شنیدند».

 مهم‌ترین آثار شیخ صدوق و تأثیر ماندگار آنها:
آنچه شیخ صدوق را از سایر محدثان متمایز می‌کند، تنوع موضوعی و عمق آثار ارزشمند اوست که پس از گذشت بیش از هزار سال، هنوز در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شود:

•  کتاب «من لایحضره الفقیه»: دومین کتاب از کتب اربعه حدیثی شیعه که مشتمل بر بیش از شش هزار حدیث در زمینه احکام شرعی است و شیخ آن را به سبک کتاب «من لایحضره الطبیب» زکریای رازی نگاشته است

•  «عیون اخبار الرضا(ع)»: یکی از معتبرترین منابع درباره زندگی و روایات امام رضا علیه‌السلام

•  «کمال الدین و تمام النعمه»: معتبرترین منبع حدیثی درباره مباحث مهدویت

•  «علل الشرایع»: تبیین فلسفه احکام و علل تشریع

•  «التوحید»: مجموعه‌ای ارزشمند از احادیث توحیدی

•  «الخصال»: گردآوری سخنان حکمت‌آمیز و احکام فقهی

 جایگاه ویژه در تاریخ تشیع:
آیت‌الله اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه درباره ایشان می‌گوید: «شیخ صدوق از معماران برجسته انتقال تشیع به عصر غیبت است. او در شهرهایی همچون ری، بغداد، مکه، مدینه، سمرقند، بلخ و همدان با عالمان مذاهب مختلف به مباحثه می‌پرداخت و رویکردی مبتنی بر احترام و گفت‌وگوی علمی داشت.»

شیخ طوسی در وصف ایشان می‌نویسد: «محمد بن علی بن حسین، حافظ احادیث، آگاه به فقه و رجال، و حدیث‌شناس بود که در حفظ و کثرت علم، مثل او در میان قمی‌ها دیده نشد.»

 روایتی شگفت از ولادت ایشان به دعای امام زمان(عج):
از معجزات زندگی این عالم بزرگ این است که بر اساس نقل خود او در کتاب «کمال الدین»، پدرش تا ۵۰ سالگی فرزندی نداشت. او نامه‌ای به امام زمان(عج) نوشت و از ایشان درخواست دعا کرد. پس از سه روز، سومین نایب خاص امام(عج) به او مژده داد که خداوند به برکت دعای حضرت، فرزندی پُربرکت به او عطا خواهد کرد. بدین ترتیب، شیخ صدوق با دعای امام زمان(عج) متولد شد.

 پیام دانشکده به مناسبت روز بزرگداشت شیخ صدوق:
دانشکده علوم انسانی شهید دکتر آیت نجف‌آباد، پانزدهم اردیبهشت، روز بزرگداشت این فقیه فرزانه و پاسدار حدیث شیعی را به تمامی اساتید، پژوهشگران و دانشجویان علوم اسلامی تبریک و تهنیت عرض می‌نماید.

دکتر رسول ابراهیم در این خصوص تأکید کردند:
«شیخ صدوق به ما می‌آموزد که حفظ و انتقال میراث علمی و دینی، رسالتی است که با عشق، اخلاص و تلاش بی‌وقفه معنا می‌یابد. دانشکده ما که خود را در مسیر تربیت معلمان متعهد می‌داند، از این اندیشمند بزرگ درس صیانت از ارزش‌ها و ایستادگی در مسیر حق را فرا می‌گیرد.»

روابط عمومی دانشکده علوم انسانی شهید دکتر آیت نجف‌آباد
https://eitaa.com/ayat1_cfu